Przyroda

Niewątpliwym atutem powiatu koszalińskiego jest urozmaicona rzeźba terenu, która przechodzi od pasa wybrzeża poprzez równiny, pojezierza i w tereny Wysoczyzny Polanowskiej. Na tym obszarze spotyka się wzniesienie ponad 200 m n.p.m. Cały obszar powiatu poprzecinany jest licznymi odcinkami rzek, wśród których królują rzeki Radew i Grabowa.

Powiat koszaliński, podobnie jak całe województwo zachodniopomorskie, należy do obszarów bogatych w jeziora. Na terenie powiatu znajdują się 23 jeziora powyżej 10 ha powierzchni lustra wody, 44 jeziora poniżej 10 ha oraz dwa duże zbiorniki sztuczne - Hajka i Rosnowo, które stanowią jeziora zaporowe na rzece Radwi. Ich rozmieszczenie nie jest jednak równomierne. Największą liczba jezior spotyka się w gminie Bobolice, Polanów i Manowo.

Niezaprzeczalną atrakcją powiatu są jeziora rynnowe. Charakteryzują się one tym, że są długie, wąskie, głębokie i mają strome brzegi. Do typowych jezior rynnowych zaliczamy m.in. Nicemino (Rekowskie), Kamienne i Trzebień składający się z 4 akwenów (jezioro Trzebień, Trzebień Wielki, Trzebień Średni i Trzebień Mały), które oddzielone są od siebie rozmytymi już dawno wąskimi groblami.

Odmienną formę reprezentują jeziora morenowe, które są przeważnie kształtu owalnego, płytkie i bez stromych brzegów. Utworzyły się one poprzez wytopienie brył martwego lodu pozostałego w czasie cofania się lodowca. Do takich jezior możemy zaliczyć m.in. liczne jeziora na terenie gminy Manowo, w tym największe jezioro Lubiatowo oraz jeziora Debro i Policko.

Na terenie powiatu znajduje się duże jezioro przymorskie - Jamno, które należy do największych zbiorników wodnych w regionie. Położone jest na terenie gminy Mielno i ma powierzchnię 2239,6 ha, długość 10 km, szerokość do 3,9 km. Mierzeja oddzielająca jezioro od Morza Bałtyckiego jest wąska, piaszczysta i porośnięta lasem. Brzegi jeziora są płaskie, porośnięte trzciną i są trudno dostępne. Jezioro Jamno połączone jest z Bałtykiem kanałem jamneńskim o długości pół kilometra i szerokości około 20 m. Różnica poziomów wody w obu akwenach wynosi około10 cm. Kanał powstał dopiero w 1690 roku, kiedy to w wyniku sztormu zamknięta została mierzeja pod Łazami.

Ponadto charakterystycznym elementem krajobrazu powiatu koszalińskiego są bardzo liczne oczka polodowcowe. Masowo pojawiają się one w obrębie falistych i pagórkowatych wysoczyzn morenowych, gdzie występuje wiele zagłębień wytopiskowych o różnych wielkościach. Często te lejkowate zagłębienia terenowe, bez możliwości odpływu wód powierzchniowych, ulegają zatorfieniu, tworząc unikatowe w skali kraju torfowiska kotłowe. Jednym z najciekawszych z nich jest jezioro lobeliowe Morskie Oko.

Powiat koszaliński należy do jednych z najczystszych zakątków, na terenie którego występują liczne, unikatowe gatunki roślin i zwierząt w skali kraju i Europy. Dla utrzymania cennych przyrodniczo terenów ok. 20% ogólnej powierzchni powiatu zostało objętych prawną ochroną. Wśród nich znajdują się: 12 rezerwatów przyrody, 4 obszary chronionego krajobrazu, 10 obszarów Natura 2000, 213 pomników przyrody, 1023 ha użytków ekologicznych i 1 zespół przyrodniczo-krajobrazowy.